ตลาดของสินค้าและบริการฮาลาล

ตลาดอาหารฮาลาล ในปี 2550 ประเทศไทย ได้ส่งออกสินค้าอาหารไปยังประเทศมุสลิม (มกราคม-สิงหาคม)ประมาณ 1,093 ล้านเหรียญสหรัฐคิดเป็น 8% ของมูลค่าส่งออกสินค้าอาหารของไทย อัตราการขยายตัว 12% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันในปีก่อนตลาดมาเลเซียขยายตัว 21.4% ตลาดอินโดนีเซียขยายตัว 120.9% และตลาดซาอุดิอาระเบียขยายตัว 8% และส่งไปยังประเทศที่ไม่ใช่มุสลิม แต่มีมุสลิมอาศัยอยู่จำนวนมาก เช่น สหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป (เยอรมัน ฝรั่งเศส อังกฤษ เนเธอร์แลนด์ บัลกาเรีย) อินเดีย รัสเซีย และจีน

ผลิตภัณฑ์ฮาลาล หมายถึง สิ่งที่ทำขึ้นตามขั้นตอนมาตรฐานผลิตภัณฑ์ฮาลาล รวมถึง การผลิต การบริการ และการจำหน่าย

การผลิต ได้แก่ ทำ ผสม ปรุง ประกอบ ประดิษฐ์หรือแปรสภาพ และรวมถึง การเปลี่ยนรูป การดัดแปลง การคัดเลือก หรือการแบ่งบรรจุ

การบริการ ได้แก่ การรับจัดทำการงาน การให้ลิทธิใด หรือการให้ใช้ หรือให้ประโยชน์ในทรัพย์สินหรือกิจการใด โดยเรียกค่าตอบแทนเป็นเงินหรือผลประโยชน์อื่น แต่ไม่รวมถึงการจ้างแรงงานตามกฎหมายแรงงาน

การจำหน่าย ได้แก่ การนำผลิตภัณฑ์ฮาลาล ออกขาย แจกจ่ายแก่ผู้บริโภค ประเทศไทย มีความสามารถในการผลิตและส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารเป็นอันดับที่ 15 ของโลก เป็นลำดับ 2    ของเอเซีย รองจากจีน และปี 2549 ประเทศไทยส่งสินค้าออกเป็นมูลค่า 19,400 ล้านเหรียญสหรัฐ 15% ของการส่งออกรวม ประเทศไทยเป็นอันดับ 1 ของโลก ส่งออกสินค้าได้แก่ กุ้งสดแช่แข็งและแปรรูป ข้าว ไก่แปรรูป อาหารทะเลกระป๋อง สับปะรดกระป๋อง ส่วนในปี 2548 มีโรงงานอุตสาหกรรมอาหารจำนวน 9,416 โรงงาน ได้แก่ โรงงานเล็ก กลาง ใหญ่ 8,996,297 และ 123 ตามลำดับ และได้ผ่านการตรวจสอบรับรองมาตรฐานฮาลาลในประเทศไทยจำนวน 1,950 โรงงาน

พระราชบัญญัติการบริหารองค์กรศาสนาฮิลลาม พ.ศ.2540 ในหมวดที่ 3 ได้กำหนดให้คณะกรรมการกลางฮิลลาม ออกประกาศและให้คำรับรองเกี่ยวกับกิจการศาสนาอิสลาม ส่วนปี 2546 ได้ก่อตั้งสถาบันมาตรฐานอาหารฮาลาล ให้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย เพื่อการพัฒนามาตรฐาน กลั่นกรอง และดำเนินการตรวจสอบ การออกใบรับรองอาหารฮาลาลให้ถูกต้องตามบทบัญญัติแห่งศาสนาอิสลามและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล และปี 2547 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดตั้งศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล ทั้งนี้เพราะคณะสหเวชศาสตร์ ได้ดำเนินงานด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลมาตั้งแต่ ปี 2537 เป็นหน่วยงานทางด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลแห่งแรกของโลก ช่วยวางระบบการผลิตของผลิตภัณฑ์ฮาลาลตลอดจนการตรวจสอบวิเคราะห์การปนเปื้อน ช่วยให้การผลิตอาหารฮาลาลและผลิตภัณฑ์เป็นอย่างถูกต้อง วิทยาศาสตร์จึงช่วยอำนวยความสะดวกแก่นักวิชาการทางศาสนาอิสลามในการตรวจสอบผลิตภัณฑ์ฮาลาลที่มาจากอุตสาหกรรมอาหารยุคปัจจุบัน ในปี 2548 คณะกรรมการอิสลามแห่งประเทศไทย ได้ออกระเบียบว่าด้วยการรับรองมาตรฐานฮาลาล และการใช้เครื่องหมายรับรองฮาลาล

สมาคมนักธุรกิจและอุตสาหกรรมไทย-มุสลิม ได้จัดตั้งขึ้นในปี 2543 เพื่อการส่งเสริมการค้าอุตสาหกรรม การเงิน และบริการทางธุรกิจระหว่างบริษัทไทย และ ไทย-มุสลิม และธุรกิจอื่นๆ อีกทั่วโลก ช่วยส่งเสริมให้โรงงาน และผู้ผลิตมีมาตรฐานระดับสูง เพื่อเป็นการขยายตลาดทั้งในและต่างประเทศ และร่วมมือกับรัฐบาลไทยเพื่อส่งเสริมการค้าและการลงทุนในผลประโยชน์ระยะยาวของเศรษฐกิจไทย        ส่วนองค์กรรับรองตรวจสอบฮาลาลในต่างประเทศมีดังนี้

ออสเตรเลีย               13 องค์กร

สหรัฐอเมริกา              3 องค์กร

แอฟริกา                   3 องค์กร

แอฟริกาใต้                3 องค์กร

ฟิลิปปินส์                  2 องค์กร

จีน                          2 องค์กร

นิวซีแลนด์                 2 องค์กร

ไต้หวัน                     2 องค์กร

ฝรังเศส                    2 องค์กร

เนเธอร์แลนด์              2 องค์กร

ประเทศที่เหลือมี 1 องค์กร

การส่งออกอาหารของไทยไปประเทศที่นับถือศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำชาติ 38 ประเทศ

grap

ภาพที่ 8 การส่งออกอาหารของไทยไปประเทศที่นับถือศาสนาอิสลาม 38 ประเทศ

ประเภทอาหารที่ส่งออกไปยังประเทศมุสลิม มีดังนี้

อาหารทะเลกระป๋อง               14.7 %

ผลไม้กระป๋อง                       4.17%

อาหารสัตว์เลี้ยง                    3.54%

ผลไม้สด แช่แข็งและเย็น           3%

ปลาสดแช่เย็น แช่แข็ง              2.51%

เครื่องดื่ม                            2.04%

ปลาแห้ง                             1.34%

กุ้งสดแช่แข็ง แช่เย็น               1.23%

ผักสดแช่เย็น                        1%

ผักกระป๋อง                         0.9 %

เครื่องเทศ                           0.5 %

มกราคม-กันยายน 2550 ตลาดขยายตัว 16.13%

ปลาหมึกสดแช่แข็ง แช่เย็น                  2,306 %

เนื้อสัตว์และของปรุงแต่งจากเนื้อสัตว์     278 %

เครื่องเทศและสมุนไพร                      108 %

ผักสดแช่เย็น แช่แข็ง                         80 %

ผักกระป๋องและแปรรูป                       70 %

ปลาหมึกแห้ง                                 63 %

เครื่องดื่ม                                     55 %

ไอศกรีม                                       37 %

 

ประชากรมุสลิมทั่วโลกประมาณ 1,900 ล้านคน จาก 186 ประเทศ ในปี 2550 มูลค่าตลาดอาหารฮาลาลของโลกประมาณ 570,000 ล้านเหรียญสหรัฐ ประเทศที่ผลิตและส่งออกอาหาร ฮาลาลในตลาดโลก คือ ออสเตรเลีย ยุโรป อเมริการ และจีน ไม่ใช่ประเทศมุสสิม แสดงว่า อาหาร   ฮาลาล ครอบคลุมเศรษฐกิจในด้านการค้าอาหาร และเศรษฐกิจของโลก

ตลาดสหรัฐอเมริกา มีประชากรชาวมุสลิมประมาณ 9 ล้านคน มีอำนาจการซื้ออาหาร 12 พันล้านเหรียญ บางครั้งอาหารฮาลาล จำหน่ายปะปนกับอาหารอื่น แต่แยกจากกันได้ โดยธรรมชาติ กรรมวิธีการผลิต เครื่องปรุงส่วนประกอบอาหารและเทคนิคการเชือด อาหารกว่า 10,000 ชนิด มีน้อยมากที่ระบุว่าอาหารนั้นถูกต้องตามกฎการบริโภคของมุสลิม ชาวมุสลิมในอเมริกาจึงดูจากส่วนประกอบของอาหารนั้น ชาวมุสลิมในอเมริกา จึงมีความต้องการที่จะเห็นเครื่องหมายรับรอง     ฮาลาลบนผลิตภัณฑ์เช่นเดียวกับเครื่องหมาย kosher ในทวีปยุโรปมีประชากรประมาณ 731.7 ล้านคน เป็นประชากรมุสลิมประมาณ 50.7 ล้านคน โดยมีมูลค่าตลาดอาหารฮาลาลประมาณ 195 พันล้านเหรียญสหรัฐ

ตลาดฝรั่งเศส มีประชากรมุสลิมมากที่สุดในสหภาพยุโรป ผู้บริโภคยินดีซื้ออาหาร   ฮาลาลที่มีราคาสูง เพราะเชื่อมั่นในเรื่องคุณภาพ และสุขอนามัยของผู้ผลิต ผู้ค้าเนื้อสัตว์รายใหญ่ เริ่มจัดกิจกรรมที่เกี่ยวกับฮาลาลมากขึ้น ในซุปเปอร์มาร์เกตและไฮเปอร์มาร์เก็ต และได้เพิ่มแผนกอาหารฮาลาลมากขึ้นโดยเฉพาะเพิ่มช่องการจัดจำหน่ายผ่านร้านขายเนื้อมุสลิมประมาณ 3,000 แห่ง

ตลาดเยอรมัน มีประชากรชาวมุสลิมประมาณ 3.05 ล้านคน ซึ่งมากเป็นอันดับ 2          ในสหภาพยุโรปมีสถาบัน Halal Control E.K ที่ตรวจสอบและรับรองอาหารฮาลาล

ตลาดตะวันออกกลาง ในกลุ่มประเทศอาหรับมีจำนวน 15 ประเทศ มีประชากรประมาณ 280 ล้านคน สามารถแบ่งได้ 3 กลุ่มประเทศ ดังนี้

1. กลุ่มประเทศร่วมมืออ่าวอาหรับ 6 ประเทศ

2. ประเทศอาหรับอื่นๆ 5 ประเทศ

3. ประเทศที่มีอาณาเขตอยู่ในตะวันออกกลาง (ตุรกี อิหร่าน อิสราเอล ไซปรัส)

ตลาดอาฟริกา มีจำนวนประเทศทั้งหมด 53 ประเทศ และมีหมู่เกาะต่างๆประมาณ 3 หมู่เกาะ มีประชากรประมาณ 800 ล้านคน นับถือศาสนาอิสลาม 50-60% มีบริษัทผู้นำเข้าสินค้า   ฮาลาลขนาดกลางและเล็กเป็นจำนวนมาก ปริมาณการสั่งซื้อน้อยและอัตราภาษีสูง

ตลาดมาเลเซียและอินโดนิเซีย อินโดนิเซีย มีประชากรประมาณ 240 ล้านคน นับถือศาสนาอิสลามประมาณ 220 ล้านคน ตราฮาลาลในประเทศอินโดนีเซียนั้นจะต้องได้จาก AIFDC อินโดนีเซียเท่านั้น ส่วนประเทศมาเลเซีย มีประชากรประมาณ 21.64 ล้านคน นับถือศาสนาอิสลามประมาณ 13 ล้านคน โดยมีการกำหนดพื้นที่ให้รัฐสลังงอร์ และยะโฮร์ เป็นแหล่งผลิตอาหาร           ฮาลาลป้อนสู่ตลาดโลก ทั้งรัฐบาลยังให้การสนับสนุนอย่างเต็มที่ในการขยายตลาดอาหารฮาลาล มี Halal Industry and Development Corporation (HDC) เป็นหน่วยงานที่ผลักดันในเรื่องฮาลาลของประเทศ

ตลาดจีน ประชากรในประเทศจีนที่นับถือศาสนาอิสลามอาศัยอยู่มากแถบตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ เช่น ในเมืองซินเกียง โดยจะมีการติดต่อกับกลุ่มประเทศในทวีปยุโรป ใช้เส้นทางการค้ากับรัสเซีย และในอีก 7 ประเทศ คือ ประเทศมองโกเลีย คาซัคสถาน อุสเบกิสสถาน ปากีสถาน เตอร์กีสถาน ทาร์กิจิสถาน และอาฟกานิสถาน

m1